Miyom Hakkında Genel Bilgiler
Miyomlar uterusun yani rahimin en sık görülen tümörleridir. Doğurganlık çağındaki kadınların neredeyse yarısında bir şekilde miyom tanısı konulmaktadır. Miyomların yüzde doksan dokuzundan fazlası herhangi bir kötü hücre yani kanser hücresi içermez. Çok nadiren ultrasonografi ya da diğer görüntüleme yöntemleri ile miyom olduğu düşünülen kitlelerin içerisinde kötü hücreler yani kanser hücreleri bulunabilmektedir.
Miyomlar ne tür semptomlara (şikayetlere) neden olur?
Miyomlar rahim içerisinde yerleştikleri yerlere ve büyüklüklerine göre şikayetlere neden olurlar. Çok küçük ve rahim duvarının içinde ya da dışına doğru yerleşen miyomlar hiç bir şikayete neden olmayabilirler. Ancak rahimin içine doğru büyüyen miyomlar düzensiz kanamalara ya da gebe kalma ya da gebeliğin devamında sorun oluştururlarken, tüplerin rahime açıldığı bölgeye yerleşen ve anatomiyi bozan miyomlar kısırlığa neden olabilirler. Daha büyük ve rahimi genel olarak büyüten miyomlar ise kasık ağrısı, cinsel aktivite sırasında ağrı, sık idrara çıkma, kabızlık ve zor dışkılama ve hatta ileri boyutlara kadar büyüyenler efor kapasitesinde azalma, çabuk yorulma, halsizlik gibi ileri semptomlara neden olabilirler.
Miyomların tedavisinde nelere dikkat etmek gerekir?
Herhangi bir şekilde tanı almış miyomları hepsi tedavi gerektirmeyecektir. Küçük ve hiç bir semptoma neden olmayan miyomlar için sadece takip etmek yeterli olabilmektedir. Ancak büyük ve yukarıda bahsedilen sorunlara neden olan miyomların tedavisi gerekecektir.
Miyom tedavisinde ilk aşama, miyom için tedavi gerekip gerekmediğine karar vermektir. Hiç bir tıbbi tedavi ya da ilaç tedavisi miyomları tam olarak ortadan kaldıramadığı için tedaviden kasıt aslında ameliyattır.
Miyom için sadece miyomların alınması ya da rahimin komple alınması seçenekleri mevcuttur. Genç, çocuk sayısını henüz tamamlamamış hastalar için sadece miyomların çıkartılması uygun iken çocuk sayısını tamamlamış ve menopoz dönemindeki hastalar için rahimin alınması da makul bir yaklaşım olabilir. İster sadece miyomların alınması, isterse rahimin alınması olsun, tedavi mutlaka hastanın özel durumları (psikolojik durumu da dahil) dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.
Rahim ve doğurganlık korunacak ise ve ileride gebelik planlanıyorsa en çok dikkat edilmesi gereken hususlar
- miyomların küçük /büyük demeden tamamının (milimetrik olanlar da dahil) ve her birinin tam olarak çıkartılması: bu şekilde daha sonra miyom tekrarlama ihtimali en aza indirilebilir.
- miyomlar çıkartılırken rahimin iç tabakasına zarar verilmemesi: miyomlar rahimin iç tabakası ile yakın yerleşik ise miyomlar çıkartılırken rahimin iç tabakası yani endometrium zarar görebilir. Mümkünse endometrium tabakasına yakın çalışılırken kanlanmayı en az olumsuz etkileyecek şekilde davranılması, bu tabaka zarar gördü ve içeriye girildi ise usulune uygun ve en az travmatik şekilde onarılması, ileride olası gebelik şansına olumlu katkı sağlayacaktır. Tersi durumda rahim içi yapışıklıklar ve gebe kalmakta zorluklar daha sık görülebilecektir.
- miyomlar çıkartılırken tüplerin rahime bağlandığı köşe bölgelerde (korcual alan) ameliyat yapmak gerekirse, burada da tüplerin pasajına dikkat ederek tubal pasajı yani tüplerin açıklığını hedefleyerek ameliyat sırasında hem kesileri he de sütür (dikiş) leri ona göre dikkatlice yapmak gerekir.
Miyomlar açık mı yoksa kapalı ameliyatla mı çıkartılmalı?
Miyomlar hem açık hem de kapalı (lağaraskopik) olarak çıkarılabilirler. Kapalı ameliyatlarda miyomların vücuttan dışarı alınması için parçalamak (morsellasyon) gerekli ise, morsellasyon sonrasında eğer miyom içinde kötü hücre yani kanser hücresş bulunuyorsa bunların kadının karnına (periton boşluğu) yayılma ihtimali dünyada olgu sunumu şeklinde bildirilmektedir ve bu önemli husus hasta ile ameliyat öncesinde mutlaka detaylıca konuşulmalıdır. Miyomların içinde kanser hücresi yoksa da miyom hücrelerinin parçalama (morsellasyon) sırasında karın içine ekildiğine ve orada yerleşerek yaygın miyomlara neden olduğuna dair de olgu bildirimleri mevcuttur. O nedenle bu husus da hasta ile ameliyat öncesinde detaylı konusulmalıdır.
Açık miyom ameliyatlarında yukarıda anlatılan yayılma riskleri bildirilmemiştir. O nedenle bu bakımdan yani sadece miyomlar alınacak ve rahim korunacak ise açık ameliyatların bir üstünlüğü gibi düşünülebilir.
Miyom olgularında miyomlar değil de rahimin alınmasına karar verildiyse hastanın durumu ve rahimin büyüklüğü vb faktörlere bakarak ameliyat tipine karar verilebilir. Açık ameliyatlar, kapalılara göre biraz daha günlük hayata dönüşü uzun işlemlerdir. Kapalı ameliyatlarda günlük hayata hastalar neredeyse ameliyattan sonraki birinci ikinci günde dönerlerken, açık ameliyatta bu süre bir kaç gün daha uzun olmaktadır.
Sonuç
Sonuç olarak bir kişide miyom varsa, en kritik basamak bu miyomun tedavi mi edileceği yoksa takip mi edileceğidir. Tedavi kararı verildiye kesin (definitive) tedavi miyomların ameliyatla çıkartılması (myomektomi) ya da rahimin alınmasıdır (histerektomi). Hangi ameliyata karar verileceği de en önemli aşamalardan birisidir. Miyoma özgü açık ve kapalı ameliyatların yarar ve riskleri yeteri kadar tartışıldıktan sonra operasyon tipine karar verilmelidir. Miyomların çıkartılması ve rahimin korunmasına karar verildiyse, ameliyat sırasında yukarıda anlatılan hususlara dikkatlice riayet edilmeli ve uygulanmalıdır.
İster miyomların çıkartılması isterse rahmin alınması ameliyatları olsun hepsi de günümüz modern tıbbının imkanları sayesinde oldukça düşük komplikasyon riskleri ile gerçekleştirilebilmektedir. Anesteziye bağlı olası komplikasyonlara ilave olarak miyom/rahim alma ameliyatları, kanama, enfeksiyon, etraf organ yaralanmaları ve pıhtı atması gibi riskleri minimal olarak barındırırlar. Bu olası riskler için hastaya uygun tedbirler alınarak, koşulların uygun olduğu hastanelerde bu ameliyatlar yapılırsa riskler ortaya çıksa bile baş edilmesi mümkün olacaktır.
Aşağıda rahmini koruduğumuz ve tüm miyomlarını (milimetrik olanlar dahil) çıkarttığımız hasta ait miyom nodülleri görülmektedir.
